Incoterms چیست؟
در تجارت بینالمللی، هر واژه میتواند میلیونها تومان تفاوت در هزینه و مسئولیت ایجاد کند. یکی از مهمترین این واژهها اینکوترمز (Incoterms) است. اینکوترمز مجموعهای از قوانین استاندارد بینالمللی است که بهروشنی مشخص میکند در یک معامله صادرات یا واردات، چه کسی مسئول هزینهها، بیمه، حملونقل و ریسک کالا است.
تعریف ساده اینکوترمز
واژه Incoterms کوتاهشدهی عبارت International Commercial Terms به معنی «شرایط بازرگانی بینالمللی» است.
این اصطلاحات توسط اتاق بازرگانی بینالمللی (ICC) برای هماهنگی و شفافسازی قراردادهای تجاری بین کشورها طراحی شدهاند. هدف اصلی اینکوترمز این است که از سوءتفاهم بین خریدار و فروشنده در مورد مسئولیتها و هزینهها جلوگیری کند.
چرا اینکوترمز اهمیت دارد؟
در یک معامله بینالمللی، کالا باید از کشور فروشنده به کشور خریدار برسد. در این مسیر، مراحل زیادی وجود دارد: حمل، بیمه، ترخیص گمرکی، پرداخت عوارض، و تحویل نهایی.
اگر از ابتدا مشخص نشود که هر مرحله بر عهدهی چه کسی است، اختلاف و هزینههای غیرمنتظره بهوجود میآید. اینجا است که اینکوترمز نقش حیاتی خود را ایفا میکند.
برای مثال:
• اگر قرارداد شما بر اساس FOB باشد، فروشنده مسئول بارگیری کالا روی کشتی است و بعد از آن ریسک به خریدار منتقل میشود.
• ولی در CIF، فروشنده علاوه بر حمل، باید بیمه بار را نیز پرداخت کند.
نسخههای مختلف اینکوترمز
اینکوترمز اولینبار در سال ۱۹۳۶ معرفی شد و تاکنون چندین بار بهروزرسانی شده است تا با شرایط جدید تجارت هماهنگ باشد.
جدیدترین نسخه رسمی آن، Incoterms 2020 است که از ۱ ژانویه ۲۰۲۰ به اجرا درآمده و در حال حاضر در سراسر جهان مورد استفاده قرار میگیرد.
در نسخه ۲۰۲۰، ۱۱ اصطلاح رسمی وجود دارد که هرکدام محدودهی مسئولیت فروشنده و خریدار را مشخص میکنند. برای مثال:
• EXW (تحویل در محل کار): کمترین مسئولیت برای فروشنده.
• DDP (تحویل با پرداخت حقوق و عوارض): بیشترین مسئولیت برای فروشنده.
مزایای استفاده از اینکوترمز برای شرکتها
1. جلوگیری از اختلافات حقوقی بین طرفین معامله.
2. شفافیت در هزینهها و تعهدات حملونقل.
3. کاهش ریسک در فرآیند صادرات و واردات.
4. کمک به برنامهریزی دقیقتر زمان و هزینههای حمل.
نکته پایانی
استفاده درست از اینکوترمز، نشانهی حرفهای بودن شرکت در تجارت بینالمللی است. همیشه هنگام عقد قرارداد، باید نسخه دقیق (مثلاً Incoterms 2020) و اصطلاح مورد نظر را مشخص کنید تا هیچ ابهامی باقی نماند.